Edwin van de Merbel: Verbaasd over de screencast (Hans on Experience)

Deze posting is van Edwin van de Merbel. (toegevoegd door Hans Mestrum)

Een dikke maand geleden ben ik begonnen om van een nieuw te realiseren IT systeem alvast een screencast te maken op basis van het reeds aanwezige prototype. ‘Screencast’ is de term die ik hier gebruik, maar tot voor kort noemde ik mijn project simpelweg ‘Online demo’. Laat ik nu ook maar meegaan in de populaire goedklinkende terminologie. Waarom ben ik dan verbaasd over mijn screencast? Dit heeft te maken met de uitgebreide mogelijkheden, enthousiaste reacties van klanten maar vooral ook met de benodigde tijd (namelijk veel…) om een goede professionele screencast te maken. Op verzoek van Hans zal ik hieronder mijn ervaringen en ‘concerns’ voor een goede screencast formuleren.

Technorati tags: captivate

Ondersteunend bij IT systeemontwikkeling

Zoals een goede opzet van een verhaal betaamd is het allereerst handig om te weten waarom deze screencast überhaupt gemaakt is. Welnu, de screencast is bedoeld als een interactief communicatiemiddel, te gebruiken tijdens het ontwikkeltraject van het systeem. De screencast geeft tekst en uitleg over hoe het toekomstige systeem eruit gaat zien, is gericht op verschillende doelgroepen (managers, gebruikers e.d.) en zal een positief gevoel bij de betrokkenen bewerkstelligen (ja ik ben nu eenmaal enthousiast over het resultaat ;-)).

Aan de slag met Captivate

De screencast (waarvan ik helaas de URL nog niet kan vermelden) is gemaakt met Macromedia’s (nu Adobe) Captivate. Na een eerste kennismaking was ik al snel enthousiast over de mogelijkheden. Ook het gemak waarmee ik binnen enkele minuten al een eerste screencast had gemaakt van mijn Explorer venster, sprak me aan. Ik moet toegeven dat ik toen nog niet van Camtasia had gehoord. Dus de Captivate licentie aangeschaft en aan de slag, maar niet voordat ik de volgende aanpak had bedacht:

Bedenken/maken van een storyboard
Opstellen en in laten spreken teksten
Opnemen screencast beeld
Toevoegen gesproken teksten
Kalibreren van beeld en geluid
Toevoegen screensupport (de welbekende tekstballonen, maar ook ‘mouse overs’, highlights e.d.)
Publiceren screencast en plaatsen op website/ DVD

De voorbereiding voor een goede screencast is belangrijk. Hoewel het storyboard redelijk snel gemaakt is, kostte het schrijven van goede teksten me veel tijd (ongeveer 3 dagen voor in totaal zo’n 12 A4tjes). Let erop dat de teksten in één keer goed zijn, anders kun je er later tijdens het ‘editen’ achterkomen dat je nog terug moet om e.e.a. opnieuw te laten inspreken door ‘de stem’. Zonde van je tijd.

Professionele stem
Ik had besloten om de teksten door een professionele stem in te laten spreken, wat betekende dat ik beeld en geluid later zou moeten samenvoegen (kalibreren). Captivate heeft de mogelijkheid om beeld vast te leggen en hier achteraf audio aan toe te voegen (middels een importfunctie). Nog even over die professionele stem; let hierop!! Elke maker van een screencast loopt het risico om bij gebruik van een ‘niet professionele stem’ de aansluiting bij de doelgroep te missen. In blogtermen: ben je net gewend aan de prima inhoudelijke stukken van een collega blogger, hoor je opeens zijn stem in een screencast (inclusief bijv. foute intonatie en slecht engels….) denk ik toch mijn idee. Weet je hier trouwens een mooi voorbeeld van, laat dan een reactie achter!

Screenlogic en audio
Het opnemen van de diverse screenscripts is een peulenschil. In Captivate klik je op ‘Record’ waarna je kunt aangeven welk browser venster je wilt opnemen en wat de afmetingen moeten zijn. Als je een screencast maakt met de afmetingen 975 * 575 pixels, dan zal dit probleemloos worden getoond in een browser venster. Als je de afmetingen beduidend groter maakt, dan moet je bij het bekijken van een screencast al snel gebruik maken van de scrollbars. Maar goed, het opnemen van de screenlogic (gemiddeld doorklikken op- laten we zeggen – 20 schermen en knoppen) duurt 1 tot 1,5 minuut!! Het mooie is dat Captivate de acties, die je uitvoert (klik op knop ‘Zoeken) direct voorziet van zogenaamde tekstcaptions: tekstballonnetjes die uitleggen wat er gebeurd. Met name dit opnemen (en natuurlijk afspelen) is leuk om te doen. Het resultaat spreekt al snel tot de verbeelding en in dit visuele zit ‘m nu ook net de kracht van een screencast. Tip: altijd eerst controleren of alle schermen ‘opgenomen’ zijn en dan de audio files (.wav bijv.) importeren. Captivate maakt hier uiteindelijk mp3 formaat van.

Met name het kalibreren van beeld en geluid was een tijdrovende klus, die ik behoorlijk onderschat heb. Captivate maakt talloze screenshots van je screenlogic; van elke actie die je uitvoert, zoals het verslepen van de muis, het intikken van een regel, het aanklikken van een knop of het tonen van een nieuwe pagina. Al deze screenshots moet je een plaats geven binnen de audio file (‘Edit timing’ functie binnen Captivate). Als dit is gebeurd, kun je de zogenaamde ‘Highlights’, ‘Tekstcaptions’, Mouse-overs en allerlei varianten hierop toevoegen. Ook dit kost nog de nodige tijd.

Het resultaat
Het resultaat mag er zijn, een screencast van in totaal bijna 1 uur. De screencast bestaat uit 11 losse screencasts, die aan elkaar zijn geknoopt. Eén van de 11 screencasts is speciaal ontwikkeld om als navigatiemenu te dienen (de Menubuilder die Captivate standaard meelevert is erg beperkt vandaar het eigen menu). En zoals ook al eerder vermeld bij een posting van Hans heb ik in totaal zo’n 15 dagen besteed aan het productieproces van de gehele screencast. Leuk om te doen en erg leerzaam!

Captivate als tool

De bediening van Captivate is erg simpel, waardoor je snel een ‘serieuze’ screencast hebt gemaakt
Captivate heeft prima mogelijkheden voor extra uitleg (ik maakte een demo/handleiding).
Voor bepaalde handelingen (Mouse overs e.d.) is Captivate misschien nog wel handiger dan Flash
Captivate heeft goede publicatiemogelijkheden
Captivate stelt je in staat om alle mogelijke ‘preferences’ in te stellen voor o.a. achtergrondaudio, schermtransisties, uit te voeren actie aan het einde van de screencast etc.)

Waar Captivate moeite mee heeft…..

Het vastleggen van alle schermen. Het gebeurt regelmatig dat Captivate schermen overslaat. De tip is dan ook om voldoende tijd op een scherm te blijven staan en te wachten totdat je de bekende ‘klik’ hoort, die aangeeft dat er een screenshot is gemaakt. Hierna kun je de volgende actie uitvoeren op het scherm.
Samenvoegen (importeren) van meerdere files (na 2 uur werken was Captivate opeens niet meer in staat om het totale project op te slaan…..ja lekker dus???)
Het bewerken van tekstvelden; na een bewerking (bijv. aanpassen van de tekst) is het tekstveld opeens een andere grootte. Dit is erg vervelend aangezien je telkens de RSI onvriendelijke handeling moet uitvoeren om het tekstveld terug te brengen naar de juiste grootte (kan alleen met ‘slepen’, aangezien exacte pixelgrootte invullen niet mogelijk is)
Het opslaan en ‘previewen’, duurt allemaal erg lang (heeft ongetwijfeld te maken met mijn ‘projecten’ van gemiddeld 60Mb groot)
Je kunt niet instellen dat een screencast volledig moet laden. Alle Captivate movies (hier: flash formaat) laden tot 60% en beginnen dan te spelen. In mijn geval (grote bestanden) betekent dit helaas dat de screencast de eerste keer tijdens het laden niet goed afspeelt (eerste 5 seconden van screencast blijft de stem achterwege….)
Maak je eigen menu, het meegeleverde tool is hiervoor echt onvoldoende

Tot slot vond ik het leuk om de screencast te maken voor mijn klant. Dit smaakt naar meer ;-)

Edwin van de Merbel

Reacties (1)

Voor de volledigheid vermeld ik hier ook even mijn review over Camtasia nav de Screencast MSN Messenger:
Screencast Wat en hoe: http://www.hansonexperience.com/my_weblog/2006/03/op_marketingfac.html

Geplaatst door Hans Mestrum | 13 maart 2006 21:22